Tanzimat Fermanı

Tanzimat Fermanı

3 Kasım 1839’da açıklanan Tanzimat Fermanı, Türk demokrasi tarihinin ilk somut adımıdır. Sultan Abdülmecit döneminde dışişleri nazırı Mustafa Reşit Paşa tarafından açıklanmıştır. Gülhane Parkı’nda okunması nedeniyle Gülhane Hatt-ı Hümayunu veya Tanzimat-ı Hayriye de denir.

Tanzimat Fermanının İlan edildimesinin nedenleri

  • Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa sorununda Avrupa’nın desteğini almak.
  • Avrupa’nın Osmanlı iç işlerine müdahalesini önlemek
  • Fransız Devriminin milliyetçilik etkisini en aza indirmek.
  • Müslüman olmayanları devlete bağlamak

Bu fermanla devlet kendisini yenilemesi gerektiğini söylemiştir. Fermanda yer alan başlıca konular:

  • Tüm vatandaşların can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması,
  • Yargılamada açıklık, ‘’ hiç kimse yargılanmadan idam edilemeyecek ‘’ hukuk devleti özelliğini yansıtır.
  • Vergide adalet,
  • Erkeklere dört yıl mecburi askerlik,
  • Rüşvetin ortadan kaldırılması,
  • Herkesin mal ve mülküne sahip olması, bunu miras olarak bırakabilmesi.(Özel mülkiyet güvence altına alındı. Müsadere kaldırıldı)

Bu ferman sayesinde padişahların yetkileri meclislere ya da kişilere devredilmiştir. Buradaki amaç, iktidarı saraydan alıp bürokrasiye vermek ve devlet yönetiminde merkezileşmeyi sağlamaktı. Fermanda verilen bütün sözlerin tamamen yerine getirilememesine rağmen bu çabalar, çağdaşlaşmaya vecumhuriyet fikrine önayak olmuştur.

Tanzimat Fermanı’nın okunmasından I. Meşrutiyet’in ilanına kadar geçen dönem, Osmanlı tarihinde Tanzimat Dönemi olarak anılır.




Etiketler: , , , , ,

 437 defa okundu     


Yorum Yapın