Tanzimat Fermanı



3 Kasım 1839′da açıklanan Tanzimat Fermanı, Türk demokrasi tarihinin ilk somut adımıdır. Sultan Abdülmecit döneminde dışiÅŸleri nazırı Mustafa ReÅŸit PaÅŸa tarafından açıklanmıştır. Gülhane Parkı’nda okunması nedeniyle Gülhane Hatt-ı Hümayunu veya Tanzimat-ı Hayriye de denir.

Tanzimat Fermanının İlan edildimesinin nedenleri

• Mısır Valisi Mehmet Ali PaÅŸa sorununda Avrupa’nın desteÄŸini almak.
• Avrupa’nın Osmanlı iç iÅŸlerine müdahalesini önlemek
• Fransız Devriminin milliyetçilik etkisini en aza indirmek.
• Müslüman olmayanları devlete baÄŸlamak

Bu fermanla devlet kendisini yenilemesi gerektiğini söylemiştir. Fermanda yer alan başlıca konular:

• Tüm vatandaÅŸların can, mal ve namus güvenliÄŸinin saÄŸlanması,
• Yargılamada açıklık, ‘’ hiç kimse yargılanmadan idam edilemeyecek ‘’ hukuk devleti özelliÄŸini yansıtır.
• Vergide adalet,
• Erkeklere dört yıl mecburi askerlik,
• Rüşvetin ortadan kaldırılması,
• Herkesin mal ve mülküne sahip olması, bunu miras olarak bırakabilmesi.(Özel mülkiyet güvence altına alındı. Müsadere kaldırıldı)

Bu ferman sayesinde padişahların yetkileri meclislere ya da kişilere devredilmiştir. Buradaki amaç, iktidarı saraydan alıp bürokrasiye vermek ve devlet yönetiminde merkezileşmeyi sağlamaktı. Fermanda verilen bütün sözlerin tamamen yerine getirilememesine rağmen bu çabalar, çağdaşlaşmaya vecumhuriyet fikrine önayak olmuştur.

Tanzimat Fermanı’nın okunmasından I. MeÅŸrutiyet’in ilanına kadar geçen dönem, Osmanlı tarihinde Tanzimat Dönemi olarak anılır.

Etiketler: abdülmecid, fransız devrimi, gülhane parkı, hatt-ı hümayun, meşrutiyet, tanzimat fermanı