Plevne Savunması ve Gazi Osman Paşa



Savaşın baÅŸlamasıyla 1877 yılının Temmuz ayında Rusya Çarlık Ordusu Tuna nehrini geçerek Balkanlarda ilerlemeye baÅŸlamıştı. Osman PaÅŸa komutasındaki Türk ordusu savunma amacı güderek NiÄŸbolu kentine doÄŸru ilerlediler . Fakat NiÄŸbolu’ya Osmanlı ordusundan önce gelen Rus ordusu 16 Temmuz 1877′de NiÄŸbolu’yu iÅŸgal ettiler. Osman PaÅŸa Plevne kentine yerleÅŸerek Rus birliklerine  karşı orada savunma yapma kararı aldı. 19 Temmuz’da Plevne’ye gelen General Schilder Schuldner komutasındaki Rus ordusu Plevne’yi bombalamaya baÅŸladı. Ertesi gün hücuma  geçen Rus kuvvetleri bazı Türk siperlerini iÅŸgal etti fakat Osman PaÅŸa’nın gönderdiÄŸi birlikler Rusları ele geçirdikleri siperlerden temizlemeyi baÅŸardı. 2.850 Rus askeri ölürken, 1.860 Türk askeri de öldü.

Bu saldırıdan sonra her iki taraf da kuvvetlerini çoÄŸalttılar . Osmanlı ordusu 20.000′e ulaÅŸtı. 30 Temmuz’da Ruslar tekrar saldırıya geçtiler. General Åžakovski komutasındaki süvari birlikleri doÄŸudan, General Mihail Skobelev komutasındaki piyade birlikler ise kuzeyden taarruza  geçti. Ancak Osmanlı kuvvetleri bütün bu saldırılara karşı koymayı baÅŸardılar. Ruslar 7.900 asker, Osmanlı ordusu ise 2.350 asker yitirmiÅŸti.

Bu harekattan  sonra Osman PaÅŸa saldırıya geçerek kuÅŸatma yapan Rus ordusunu yok etme ÅŸansını kullanmadı. Fakat 31 AÄŸustos 1877 tarihinde 1.940 Rus askerinin ölümüyle sonuçlanan, Osmanlı ordusunun ise 1.200 asker kaybettiÄŸi küçük bir süvari  taarruzu yapmakla yetindi. Bu sırada Rus ordusu takviye almaya devam etti. Grandük Nikolay Nikolayeviç bizzat komutaya geçtiÄŸi Rus ordusunun sayısı 110.000 askere çıkmıştı. Osman PaÅŸa’nın yitirilen Lofça kalesinden katılan Türk askerleriyle takviye ettiÄŸi savunma birliklerinin sayısı ancak 28.000′i zor buluyordu. Osman PaÅŸa savaşın geri kalan süresinde önemli bir asker takviyesi alamadı, Plevne ‘yi savunmaya devam etti.11 Eylül’de kuÅŸatan birlikler geniÅŸ bir saldırıya geçtiler. Rus ordusu Plevne’nin güneyindeki siperleri ele geçirirken Romen askerler Grivitza siperlerini iÅŸgal etti. Ertesi gün Osmanlı ordusu Ruslara kaptırdıkları siperleri tekrar geri almayı baÅŸardılar ama Romanyalılara karşı aynı baÅŸarıyı gösteremediler. Bu zamana kadar Ruslar 26.000 asker kaybetmiÅŸti. Osmanlı ordusunun kayıpları ise 5.800 civarındaydı.

Ruslar verdikleri bu büyük kayıplardan sonra ön cepheden yaptıkları saldırılara son verdiler. Plevne’nin bu kadar uzun süre düşmemesinin  rahatsızlık duyan Rus ordusunun Genel Komutanı Eduard Ä°vanoviç Todleben bizzat ordunun başına geçti. Daha önce Kırım savaşı’nda kuÅŸatma tarzı harp konusunda büyük bir tecrübesi kazanmış olan Todleben 24 Ekim’de Plevne’yi çember altına almaya karar verdi. Yiyecek ve mühimmatların bitmek üzere olduÄŸunu gören Osman PaÅŸa ordusuyla birlikte 9 Aralık ta çemberi yararak Plevne’den çıktı. Rusların büyük asker avantajına sahip olduÄŸu bir çatışma sonucu Osmanlı ordusu tekrar Plevne’ye geri çekilmek zorunda kaldılar. Bu çatışmada Ruslar 2.500 asker, Osmanlı ordusu  ise 4.500 asker kaybetmiÅŸti. Durumun vaziyetini gören Osman PaÅŸa ertesi gün 10 Aralık 1877 de 45.000′i aÅŸkın askeriyle birlikte teslim oldu.

Osman Paşa’yı Rus komutanlar büyük bir saygıyla karşıladı. Osman Paşa yenilgi sonrası kılıcını Rus Komutana uzattı fakat Rus Başkomutanı  Osman Paşa’ya hitaben : ‘’ sizin gibi değerli ve cesur bir askerin kılıcı alınmaz buyurun paşam kılıç sizindir ‘’ demesinin üzerine Osman Paşa duygulanmış ve Rus komutana teşekkür etmişti. Plevne başarılarının ardından Padişah Osman Paşa’ya Gazilik ünvanı vermiş. Bu tarihten sonra Osman Nuri Paşa ‘’ Gazi Osman Paşa’’ adıyla anılmıştır.

PLEVNE MARÅžI

Tuna nehri akmam diyor

Etrafımı yıkmam diyor

Şanı büyük Osman Pasa

Plevne’den çıkmam diyor

Olur mu böyle olur mu

Evlât babayı vurur mu

Sizi millet hainleri

Bu dünya size kalır mı

Düşman Tuna’yı atladı

Karakolları yokladı

Osman PaÅŸa’nın kolunda

Beşbin top birden patladı

Kılıcımı vurdum taşa

Tas yarıldı baştan başa

Askerinle binler yaÅŸa.

Nâmı büyük Osman Paşa

Etiketler: gazi osman paşa, plevne savunması, tuna nehri