Kılıç Ali Paşa

Kılıç Ali Paşa

Kılıç Ali ya da Uluç Ali Paşa, olarak da tanınan 1571 ile 1587 seneleri arasında 16 yıl Kaptan-ı Derya olarak görev yapmış Osmanlı denizcisidir. İtalyan asıllıdır. İtalyan arşivlerinde Occhiali ismiyle geçer. Daha sonra İslamiyet ile şereflenmiş, hızla ilerlemiş, ve Osmanlı donanmasının önemli amirallerinden biri olmuştur. Özellikle, İnebahtı Savaşı esnasında gösterdiği üstün başarı ile bilinir. Karısının adı Selime Hatun’du ve hiç çocukları olmamıştır.

1500 yılında İtalya’nın bir köyünde fakir bir balıkçının oğlu olarak doğdu. Yeniyetmelik devrinde rivayete göre papaz olmak üzere Napoli’ye giderken Berberi korsanlarından Ali Ahmet Reis tarafından esir alındı. Uzun süre gemilerde forsalık yaptı. Daha sonra müslüman olarak hürriyetini kazandı ve Ali adını aldı. Korsanlık yapmaya başladı. Arap olmayan korsanlara verilen Uluç namı ile de anılmaya başlandı. 1548’de Turgut Reis ile çalışmaya başladı. Mehdiye kalesinin savunmasında ve 1560’ta Cebre’nin fethindeyer aldı. Turgut Reis’le beraber Trablus’un fethinde bulundu, Napoli ve Sicilya seferlerine katıldı. Turgut Reis ile beraber 1551’de İstanbul’a geldi. Kendisine reis olarak tersanede buyruk verildi. 1560’da Piyale Paşa kumandasında Akdeniz’e açılan donanmada yerini aldı. 1565’teki Malta kuşatmasına katıldı. Bu seferin ardından İzmir sancakbeyi oldu. 1568’de Cezayir Beylerbeyliğine atandı.

İspanya Mağribli nüfusun azaltılmasına ilişkin bir takım önlem alınmıştı. Mağribiler ile İspanyollar arasında 1568 yılında başlayan çatışmalar 1570’e kadar devam etti. Gırnata zorla boşaltıldı ve Mağribiler farklı eyaletlere sürüldüler. Ayaklanan Mağribilere tek yardım Uluç Ali’den geldi. Cezayir beylerbeyi Endülüs sahiline baskın yaparak yardım etmeye kalkıştıysa da daha sert karşılıklara neden oldu. Bunun üzerine İspanya’nın garantörlüğünde ki Sultan Mula Hamid’in Kral olduğu Tunus’a cephe aldı. 1569’da fazla güçlük çekmeden Tunus’u İspanyollardan aldı. Mula Hamid İspanyol garnizonun elindeki La Goulette kalesine sığındı. Bu olay İspanya’nın 1571’de Osmanlılara karşı savaşa açmasının sebeplerinden biri oldu.

Kıbrıs’ın fethinde gerçekleştirdikten sonra 20 gemi ile Osmanlı donanmasına katıldı. Fetihin ardından Pertev Paşa ve Ali Paşa ile Rodos’a geçti ve Girit sahillerini vurdu.

Osmanlılara karşı hazırlanan Haçlı ordusunun yaklaştığı haberinin gelmesi üzerine toplanan harb meclisinde Uluç Paşa savaşın açık denizde yapılmasını benisedi ancak Kaptan-ı Derya Ali Paşa bunu reddetti. 7 Ekim 1571 günü İnebahtı körfezinde yapılan savaşta Uluç Ali Paşa sol kanada kumanda etti. Bir gün süren savaş Osmanlı donanmasının yenilgisiyle son erdi. Savaş esnasında Uluç Ali Paşa düşmanın sol kanadını bozmuş ve Malta şövalyelerinin kaptan gemisini ele geçirmiştir. Savaşın ardından yarısı kendi filosundan, öbür yarısı ise dönüş yolunda doğu Akdeniz limanlarından toparladığı Osmanlı kadırgalarından oluşan 80 gemiyle İstanbul’a geldi. Uluç Paşa’ ya Kaptan-ı Deryalık görevi verildi ve II. Selim Uluç Ali’nin ismini Kılıç Ali olarak değiştirdi.

Sokullu Mehmet Paşa’nın yardımı ve isteğiyle Kılıç Ali Paşa 1572’nin ilkbaharında 250 gemiden oluşan yeni bir donanma hazırladı ve aynı yılın Haziran ayında sefere çıktı. 1574 yılının Mayıs ayında Sinan Paşa ile beraber Akdeniz’e açıldı. İtalya ve Sicilya kıyılarını vurdu. Ancak en mühimi İnebahtı savaşından sonra İspanya’nın geri aldığı Tunus’u La Gouletta kalesi ile beraber otuz üç gün süren bir savaşın ardından yeniden fethetti. Tunus Cezayir ve Trablusgarp’ın ardından Berberi kıyılarındaki üçüncü Osmanlı eyaleti oldu.

21 Haziran 1587 günü ölen Kılıç Ali Mimar Sinan’a yaptırdığı Kılıç Ali Paşa Camii’ne defnedildi. Ölümünün arkasından Osmanlı donanması düşmanlarına tehdit teşkil edemez, müttefiklerine de destek veremez hale gelmiş ve eski gücünü bir daha elde edememiştir.




Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

 179 defa okundu     


”Kılıç Ali Paşa” 1 Yorum

  1. Musab dedi ki:

    çok güzel yazmışsınız

Yorum Yapın