Demokrasi Kahramanı Adnan Menderes



1899 yılında Aydın ilinde Dünya’ya geldi. Babası İzmirli Katipzade İbrahim Ethem Efendi, annesi Aydınlı Hacı Alipaşazadeler’den Tevfika Hanım’dır.Anne ve babasını küçükken kaybetti. Anneannesi Trafından büyütüldü. Öğrenim hayatına İzmir İttihat ve Terakki Mektebi’nde sürdüren Menderes, Kızılçulu Amerikan Koleji’nde öğrenim görürken misyonerlerle başı belaya girdiği için, çeşitli makamlara müracaat etti. Müracaat ettiği bir birimin başında Celal Bayar vardı. Bayar’la böyle münasebet kurmuş oldu.

Ankara Hukuk Fakültesi’nden mezun olan Menderes, Birinci Dünya Harbi sırasında yedeksubay olarak askerliğini icra etti. Aydın’da bazı dostlarıyla birlikte Ayyıldız Çetesi’ni kurdu. Daha sonra Söke’de Piyade Alay Yaveri olarak harbe katıldı. Savaştan sonra İstiklal Madalyası kazandı.

Ali Fethi Okyar tarafından 1930 senesinde kurulan ancak kısa sürede kapatılan Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın Aydın TeÅŸkilatı’nı kurarak baÅŸkanı oldu. Bu fırka kapatılınca CHP’ye girdi ve 1931 senesinde bu fırkadan Aydın Mebusu seçildi.

1945 yılına kadar TBMM’de komisyon raportörlüğü görevini icra eden  Menderes, o sene Saraçoğlu Hükümeti’nin getirdiği Toprak Kanunu Yasasını şiddetle reddederek, komisyondan istifa etti. Partide yaptıkları muhalefetten ötürü, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü ile beraber CHP Disiplin Kurulu tarafından 12 Haziran 1945’te ihraç edildiler.

Celal Bayar da hem partiden hem de milletvekilliğinden istifa etti. Bu davranışlar Demokrat Parti’nin 7 Ocak 1946’da kurulmasına vesile oldu. 1946 seçimlerinde Demokrat Parti’den Kütahya Mebusu olarak meclise girdi. Bayar’dan sonra ikinci adam durumuna geldi.

14 mayıs 1950 seçimlerinde DP oyların 53,5’ini alarak iktidara geldi. 10 yıllık DP iktidarının tek Başbakanı oldu ve o döneme damgasını vurdu. İktidarda bulunduğu sürece 5 hükümet kurdu. Bu 10 yıllık zaman zarfı içinde Türkiye’nin iç ve dış politikasında büyük gelişmeler oldu. Sanayileşme ve şehirleşme müdahalesi başladı, köye makine girdi, ulaşım, enerji, eğitim, sağlık, sigorta ve bankacılık yeniden başladı. Türkiye kalkınma hamlesiyle tanıştı.

27 Mayıs 1960 tarihinde yapılan askeri darbeyle haksız ve antidemokratik olarak iktidardan indirildi. Yassıada’ya hapsedildi. Milli Birlik Komitesi tarafından kurulan Yüksek Adalet Divanı’nca infaza mahkum edildi. Yassıada’da tutuklu kaldığı  sırada çeÅŸitli iÅŸkencelere maruz kalmıştır. Bu olay Türk demokrası tarihinde kara bir leke olarak tarihe geçmiÅŸtir.

Etiketler: 1960, 27 mayıs, adnan menderes, ali fethi okyar, antidemokrasi, celal bayar, cemal gürsel, chp, darbe, demokrat parti, fatin rüştü zorlu, fuat köprülü, ibrahim ethem efendi, kara leke, mebus, milli birlik komitesi, refik koraltan, serbest cumhuriyet fırkası, yassıada, yüksek adalet divanı


            


”Demokrasi Kahramanı Adnan Menderes” 1 Yorum

1. emine erdoÄŸan diyor ki:

   28 Ekim 2010, 19:50

   herşey özgün bir şekilde anlatılmış emeğiniz için çok teşekkürler hocam.